Teâđtõõzz

Euroopp komissio da kulttuuräʹrbborganisaatio Europa Nostra cisttje Sääʹm-muʹzei Siida da Lääʹdd Meersažmuʹzei eeʹǩǩen 2021 raajjâm kulttuuräʹrbb maacctummšest l. repatriaatio rääidast Citizen Engagement & Awareness Rising. Cisttluʹvddkååʹdd mieʹldd sääʹmnorldõõǥǥ maacctummšin lij ”koʹrvveeteʹmes vuässõs Euroopp kulttuurääʹrb staanmõššân”.  Juõʹǩǩ eeʹjj jäʹrjstem euroopplaž kulttuuräʹrbbtuâj ciistid jueʹǩǩe čõhččmannust Prahast, de ciist leʹjje vuâsttaväʹlddmen Lääʹdd meersažmuʹzei pâʹjj-jååʹđteei Elina Anttila da vs. Muʹzeijååʹđteei Eija Ojanlatva. Prääzkjâʹsttep õhttsažtuâjjciist Sääʹm-muʹzei Siidâst vuõssarggân 31.10.

Aanrest leʹddi Sääʹm-museo da Pâʹjj-Lappi luâttkõõskõs Siida lij eʹpet äävai kõʹllʼjeeʹjid jõnn muʹttemtuâjai mâŋŋa.  Siida čuäjtõõzzâst õhttâʹvve vuäʹmm, toobdâs nääʹl mieʹldd Sääʹm-museo kulttuursiiskõõzz da Luâttkõõskõõzz luâtt-teeʹm õhttân õhttsaž čuäjtõssân. Ođđ čuäjtõõzz nõmm “Enâmeh láá mii párnááh – Jânnam lie mij päärna” puätt aanrõš Matti Morottaja ǩeeʹrjtem tiivtâst.

Sääʹm-museo da Pâʹjj-Lappi luâttkõõskõs Siida čuäjtõslõõnji uus lie leämmaž ǩidd pâʹjjel eeʹjj ääiʹj, leâša ååʹn tõk lie mââimõõzzâst eʹpet ääʹvuum. Siida väʹlddčuäjtõõzz siiskõõzz, ouʹddepiijjmõõžž da čuäjtõsteknikk lie obbnes oođuum. Siida-raajâlm lij vuâđđtivvum da tõn leät še veeidääm. Ođđ Siida prääzkjet ääʹveemprääʹzneǩneäʹttlest sueʹvet 4.6. räjja.

Mââimõõzz sääʹmvuuʹd ruõkkâmsõõʹjin kuaivvum sääʹmpokainiiʹǩǩi paaʒʒtõõzz ruõkkât maddu oʹđđest Aanrest da Uccjooǥǥâst Saaʹmi ceerkavpeeiʹvi mâŋŋa 7.–8. påʹrǧǧmannust. Pokainiiʹǩǩid lij papp läullam määdd rääuhu äiʹjstes, da puõʹtti tååimtõõzzin ââʹnet ceerkvallaž maddu ruõkkmõõžž kääʹv. Pokaineeʹǩǩ liâ seeiltum eeʹjjest 2001 ääʹljeeʹl Sääʹm-muʹzei Siidast.

Sääʹm-museo da Pâʹjj-Lappi Luâttkõõskõs Siida Enâmeh láá mii párnááh” – Jânnam lie mij päärna -čuäjtõõzz ääʹveemšõddmõš serdd ǩieʹssmannu aʹlǧǧe.

Lääʹddjânnam meersažmuseost serddjam norldõõǥǥâst lie nuʹtt 2200 täʹvvred, kååʹtt norldõktuâj ǩiõččâmkuuʹlmest miârkkšââvv looʹjji täʹvvervuâlai salkkmõõžž da čuõʹđi täʹvverčuuʹǩǩi ääʹvummuž, täʹvvri čõõđ mõõnnmõõžž di konservâsttmõõžž. Sääʹmnorldõõǥǥ repatriaatio leʹbe maacctummuž mieʹldd Sääʹm-museo täʹvvernorldõõǥǥâst lie juʹn pâʹjjel 10 000 täʹvvred. Meeʹst norldõktuâjast kõskksumus ärvvan lij õhttsallašvuõtt da ääʹveep norldõk-kääzzkõõzzid oummid teʹl, ko valmštõõvvi sââʹj taʹrjjee tõõzz ääiʹjab pueʹrben vueiʹttemvuõđ. 

Sääʹm-muʹzei Siida prääzkai Meersažmuseost pueʹtti sääʹmnorldõõǥǥ mååust mäccmõõžž pukid äävai juuʹhlest neljdpeeiʹv 9.9.2021 čiâss 18–20 Sarrit-poorrâmpääiʹǩest, Sääʹm-muʹzei da Luâttkõõskõs Siidast Aanrest.

Sääʹm-museo da Pâʹjj-Lappi luâttkõõskõs Siida veeidõshaʹŋǩǩõs lij puuttâm da vuâđđpueʹrõs älgg. Siida vuäʹmm vueiʹvvčuäjtõs peâltet da uuʹdet sââj ođđ čuäjtõʹsse, koʹst kulttuur da luâtt õhttâʹvve õhttân obbvuõttân.

Sääʹm-muʹzei Siida, saujjsääʹm-muʹzei Saemien Sijte da Ruõcc tuõddâr- da sääʹm-muʹzei Ájtte õhttsaž Interreg-haʹŋǩǩõs Muittut, muitalusat reäšš kueʹhtt tuâjjpääʹj pâʹsslašttâm-mannust 2021. Tuâjjpaaʹji veäkka muʹzeeʹj haaʹlee kuullâd sääʹmõhttsažkååʹddest tåimmai põõrgâsniiʹǩǩin sij tuõivvjid tõʹst, mäʹhtt ođđ väʹlddčuäjtõs da Sääʹm-muʹzei ääʹrbvuâlželd vuäitči pueʹrben kääzzkâʹstted põõrgâsniiʹǩǩi taarbid. Mij miârktõssân lij še taʹrjjeed põõrgâsniiʹǩǩid vueiʹtlvažvuõđ piâssâd saǥstõõllâd aaʹššin jeeʹres seämma tuâjjvuuʹdest åårrai oummuivuiʹm di jueʹǩǩed tobdlmid da jurddjid.

Sääʹm-muʹzei jååʹđtam Muittut, muitalusat-the story of the sámi by the sámi -haʹŋǩǩõõzz neʹttseeid lie ååʹn ääʹvuum addrõõzzâst www.muittut.com.